microbit คืออะไร? รู้จักบอร์ดคอมพิวเตอร์จิ๋ว ที่ทำให้การเขียนโค้ดสนุกกว่าที่คิด
microbit คืออะไร? รู้จักบอร์ดคอมพิวเตอร์จิ๋ว ที่ทำให้การเขียนโค้ดสนุกกว่าที่คิด
เคยเห็นบอร์ดวงจรเล็ก ๆ ที่มีไฟ LED เรียงกันอยู่ตรงกลาง มีปุ่ม A และ B อยู่ด้านหน้าไหม? หน้าตาของมันอาจดูเหมือนอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ธรรมดา ๆ แต่รู้ไหมว่าบอร์ดเล็ก ๆ นี้สามารถเขียนโปรแกรมให้แสดงข้อความ เล่นเกม วัดอุณหภูมิ ตรวจจับการเคลื่อนไหว หรือแม้แต่ใช้ควบคุมหุ่นยนต์ได้ด้วย
อุปกรณ์ที่กำลังพูดถึงก็คือ microbit (ไมโครบิต) นั่นเอง
ถ้าคุณเพิ่งได้ยินชื่อ microbit เป็นครั้งแรก หรือกำลังสงสัยว่ามันคืออะไร ใช้ทำอะไรได้บ้าง ต้องเขียนโปรแกรมเป็นหรือเปล่า บทความนี้จะพาไปรู้จักตั้งแต่พื้นฐาน โดยไม่จำเป็นต้องมีความรู้ด้านเขียนโปรแกรมหรืออิเล็กทรอนิกส์มาก่อนเลย
microbit คืออะไร?
microbit คือคอมพิวเตอร์ขนาดเล็กที่สามารถเขียนโปรแกรมเพื่อสั่งให้ทำงานตามที่เราต้องการได้ พัฒนาโดย BBC ประเทศอังกฤษ ร่วมกับองค์กรและพันธมิตรหลายแห่ง โดยมีเป้าหมายสำคัญคือทำให้เด็กและเยาวชนเข้าถึงการเรียนรู้ด้านการเขียนโปรแกรมและเทคโนโลยีได้ง่ายขึ้น
ลองนึกภาพว่าปกติเราใช้คอมพิวเตอร์เพื่อเปิดเว็บไซต์ เล่นเกม หรือทำงานต่าง ๆ แต่สำหรับ microbit เราสามารถเขียนคำสั่งให้ตัวบอร์ดทำสิ่งต่าง ๆ ได้ด้วยตัวเอง เช่น
กดปุ่ม A แล้วให้ไฟแสดงรูปหัวใจ
เขย่าบอร์ดแล้วให้ตัวเลขสุ่มปรากฏขึ้น
ตรวจจับอุณหภูมิบริเวณรอบ ๆ
สร้างเกมเป่ายิ้งฉุบ
ทำเครื่องนับจำนวนก้าวเดิน
สั่งให้มอเตอร์หมุนเพื่อควบคุมหุ่นยนต์
สิ่งที่น่าสนใจคือ เราไม่จำเป็นต้องเขียนโค้ดด้วยตัวอักษรภาษาอังกฤษตั้งแต่แรก เพราะมีเครื่องมือที่ให้เราลากบล็อกคำสั่งมาต่อกันได้เหมือนการต่อจิ๊กซอว์
นี่จึงเป็นเหตุผลที่ microbit กลายเป็นอุปกรณ์ยอดนิยมสำหรับการเรียนรู้ Coding และ STEM ในโรงเรียนหลายแห่ง
หน้าตาของ microbit มีอะไรอยู่บ้าง?
ก่อนจะเริ่มใช้งาน ลองมาดูกันก่อนว่าบอร์ดเล็ก ๆ นี้มีส่วนประกอบอะไรบ้าง เพราะแต่ละส่วนมีหน้าที่แตกต่างกัน และเราสามารถนำมาใช้สร้างผลงานได้หลากหลายเลย
1. ไฟ LED จำนวน 25 ดวง
บริเวณด้านหน้าของบอร์ดจะมีไฟ LED สีแดงทั้งหมด 25 ดวง จัดเรียงเป็นตาราง 5 × 5
ไฟเหล่านี้ไม่ได้มีไว้แค่ประดับให้สวยงามเท่านั้น แต่เราสามารถเขียนโปรแกรมให้แสดงตัวเลข ตัวอักษร รูปภาพ หรือข้อความเคลื่อนไหวได้ด้วย
ตัวอย่างเช่น สร้างรูปหัวใจ รูปหน้ายิ้ม หรือป้ายชื่อที่มีข้อความเลื่อนไปมา
2. ปุ่มกด A และ B
ด้านหน้าของบอร์ดจะมีปุ่มกดอยู่ 2 ปุ่ม คือ A และ B
เราสามารถเขียนโปรแกรมกำหนดให้แต่ละปุ่มทำงานแตกต่างกันได้ เช่น
กด A เพื่อเพิ่มคะแนน
กด B เพื่อลดคะแนน
กด A และ B พร้อมกันเพื่อเริ่มเกมใหม่
ฟังก์ชันนี้เหมาะมากสำหรับการสร้างเกมง่าย ๆ และฝึกการคิดอย่างเป็นขั้นตอน
3. เซนเซอร์ตรวจจับการเคลื่อนไหว
microbit มีเซนเซอร์ Accelerometer ที่สามารถตรวจจับการเคลื่อนไหวและการเอียงของบอร์ดได้
ตัวอย่างเช่น เราสามารถเขียนโปรแกรมให้เมื่อเขย่าบอร์ดแล้วแสดงตัวเลขสุ่ม หรือเมื่อนำบอร์ดไปติดกับรองเท้า ก็สามารถนำข้อมูลการเคลื่อนไหวมาประยุกต์ทำเครื่องนับก้าวได้
4. เซนเซอร์เข็มทิศ
มีเซนเซอร์ Magnetometer สำหรับตรวจจับสนามแม่เหล็กและใช้วัดทิศทางได้
เราจึงสามารถสร้างเข็มทิศดิจิทัลอย่างง่าย หรือทดลองทำกิจกรรมเกี่ยวกับทิศทางและสนามแม่เหล็กได้
5. เซนเซอร์วัดแสงและอุณหภูมิ
microbit สามารถนำมาใช้ตรวจวัดความเข้มแสงและอุณหภูมิได้
เช่น เขียนโปรแกรมให้แสดงสัญลักษณ์เมื่ออยู่ในบริเวณที่มีแสงน้อย หรือทดลองเก็บข้อมูลอุณหภูมิในช่วงเวลาต่าง ๆ
6. Bluetooth และ Radio
อีกหนึ่งความสามารถที่น่าสนใจคือ microbit สามารถสื่อสารแบบไร้สายได้
เราสามารถนำ microbit สองตัวขึ้นไปมาส่งข้อมูลหากัน เช่น ทำเกมแข่งขันตอบคำถาม หรือสร้างระบบส่งสัญญาณระหว่างบอร์ด
7. ลำโพงและไมโครโฟน
สำหรับ microbit V2 จะมีลำโพงและไมโครโฟนติดตั้งมาให้ด้วย ทำให้สามารถสร้างเสียงดนตรี เล่นเสียงเตือน หรือเขียนโปรแกรมให้ตอบสนองต่อเสียงรอบตัวได้
หมายเหตุ: microbit V1 จะไม่มีลำโพงและไมโครโฟนในตัว ดังนั้นหากต้องการใช้งานความสามารถด้านเสียง ควรเลือก microbit V2
microbit ใช้ทำอะไรได้บ้าง?
ถ้าถามว่า microbit ทำอะไรได้บ้าง คำตอบคือทำได้มากกว่าที่คิด เพราะเราสามารถนำความสามารถของบอร์ดมาผสมผสานกับการเขียนโปรแกรมและอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์อื่น ๆ เพื่อสร้างเป็นผลงานของตัวเองได้
ลองดูตัวอย่างโปรเจกต์สำหรับมือใหม่กัน
1. เกมเป่ายิ้งฉุบ
เขียนโปรแกรมให้เมื่อเขย่าบอร์ดแล้วสุ่มแสดงรูปค้อน กรรไกร หรือกระดาษผ่านหน้าจอ LED 25 ดวง
เป็นโปรเจกต์ง่าย ๆ ที่ช่วยให้เข้าใจเรื่องการสุ่มตัวเลขและเงื่อนไขของโปรแกรม
2. เครื่องนับจำนวนก้าว
ใช้เซนเซอร์ตรวจจับการเคลื่อนไหวเพื่อพัฒนาเป็นเครื่องนับจำนวนก้าว โดยทุกครั้งที่ตรวจพบการเคลื่อนไหวตามเงื่อนไข ตัวเลขบนหน้าจอก็จะเพิ่มขึ้น
3. เครื่องวัดอุณหภูมิ
เขียนโปรแกรมให้อ่านค่าอุณหภูมิและแสดงผลบนหน้าจอ LED เหมาะสำหรับนำไปทดลองในวิชาวิทยาศาสตร์
4. ระบบเตือนเมื่อมีคนเปิดประตู
นำ microbit ไปต่อกับอุปกรณ์ตรวจจับเพิ่มเติม แล้วเขียนโปรแกรมให้ส่งเสียงเตือนหรือแสดงสัญลักษณ์เมื่อมีการเปิดประตู
5. หุ่นยนต์เดินตามเส้น
เมื่อนำ microbit ไปติดตั้งบนชุดหุ่นยนต์และเชื่อมต่อกับเซนเซอร์ตรวจจับเส้น เราก็สามารถเขียนโปรแกรมควบคุมการเคลื่อนที่ของหุ่นยนต์ได้
จะเห็นว่า microbit ไม่ได้เป็นแค่บอร์ดสำหรับเรียนเขียนโค้ดเท่านั้น แต่ยังสามารถนำไปต่อยอดเป็นชิ้นงานและโครงงาน STEM ได้อีกมากมาย
เริ่มต้นเขียนโปรแกรม microbit ต้องทำอย่างไร?
หลายคนอาจคิดว่าการเขียนโปรแกรมต้องเรียนภาษาโปรแกรมมิ่งก่อน แต่จริง ๆ แล้ว microbit ออกแบบมาให้มือใหม่สามารถเริ่มต้นได้ง่ายมาก
เครื่องมือที่แนะนำสำหรับผู้เริ่มต้นคือ Microsoft MakeCode ซึ่งเป็นโปรแกรมเขียนโค้ดผ่านเว็บไซต์ สามารถใช้งานได้ฟรี
เว็บไซต์: https://makecode.microbit.org/
วิธีเริ่มต้นใช้งานมีเพียงไม่กี่ขั้นตอน
ขั้นตอนที่ 1 เข้าเว็บไซต์ MakeCode
เปิดเว็บไซต์ MakeCode ผ่านคอมพิวเตอร์ แล้วเลือกสร้างโปรเจกต์ใหม่ (New Project)
ขั้นตอนที่ 2 ตั้งชื่อโปรเจกต์
ตั้งชื่อโปรเจกต์ตามสิ่งที่ต้องการสร้าง เช่น Hello microbit
ขั้นตอนที่ 3 ลากบล็อกคำสั่ง
จะเห็นบล็อกคำสั่งหลากหลายสีอยู่ทางด้านซ้าย เราสามารถลากบล็อกมาวางและเชื่อมต่อกันได้ตามต้องการ
ขั้นตอนที่ 4 ทดลองบนหน้าจอจำลอง
ด้านข้างจะมีหน้าจอจำลอง microbit ให้ทดลองรันโปรแกรมได้ทันที แม้ยังไม่มีบอร์ดจริงก็สามารถฝึกเขียนโปรแกรมได้
ขั้นตอนที่ 5 ดาวน์โหลดโปรแกรมลงบอร์ด
เมื่อมีบอร์ด microbit จริง สามารถเชื่อมต่อกับคอมพิวเตอร์ผ่านสาย USB และดาวน์โหลดโปรแกรมที่สร้างไว้ลงบนบอร์ดได้
เพียงเท่านี้ก็สามารถเห็นโปรแกรมที่เราเขียนทำงานบนอุปกรณ์จริงได้แล้ว
มือใหม่ควรซื้อ microbit รุ่นไหนดี?
ถ้าเพิ่งเริ่มต้นและยังไม่เคยใช้งานมาก่อน ผมแนะนำให้ลองพิจารณา microbit V2 เพราะเป็นรุ่นที่มีความสามารถเพิ่มเติมจากรุ่นก่อนหน้า ทั้งลำโพง ไมโครโฟน และการรองรับการสัมผัสที่โลโก้ด้านหน้า
ก่อนซื้ออยากให้ลองดูด้วยว่าเป็นบอร์ดอย่างเดียวหรือเป็นชุด Starter Kit เพราะบางชุดอาจมีอุปกรณ์เสริมมาให้พร้อมใช้งาน เช่น
บอร์ด microbit
สาย USB สำหรับเชื่อมต่อคอมพิวเตอร์
กล่องใส่ถ่านหรือชุดแบตเตอรี่
สายไฟสำหรับเชื่อมต่อวงจร
อุปกรณ์ทดลองหรืออุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์เพิ่มเติม
สำหรับคนที่อยากทดลองเรียนรู้ด้วยตัวเอง การเลือกชุดที่มีอุปกรณ์พื้นฐานมาให้ด้วยจะช่วยให้เริ่มต้นได้สะดวกขึ้น ไม่ต้องเสียเวลาหาซื้ออุปกรณ์ทีละชิ้น
ลองดูสินค้าและรายละเอียดชุด microbit ที่แนะนำได้จาก Shopee
อยากลองเล่น micro:bit ด้วยตัวเองไหม?
ลองดูสินค้าและรายละเอียดชุดเริ่มต้นได้ที่ Shopee
🛒 เช็กราคาและสั่งซื้อที่ Shopeeตรวจสอบราคาและรายละเอียดสินค้าก่อนสั่งซื้อ
ก่อนสั่งซื้อแนะนำให้ตรวจสอบรุ่นของบอร์ด รายการอุปกรณ์ที่ได้รับ และรายละเอียดจากร้านค้าให้เรียบร้อย เพราะแต่ละชุดอาจมีอุปกรณ์ไม่เหมือนกัน
microbit เหมาะกับใครบ้าง?
จริง ๆ แล้ว microbit ไม่ได้จำกัดเฉพาะเด็กที่กำลังเรียนวิชา Coding เท่านั้น แต่ยังเหมาะกับคนที่สนใจเทคโนโลยีและอยากทดลองสร้างสิ่งประดิษฐ์ด้วยตัวเองด้วย
ตัวอย่างกลุ่มผู้ใช้งาน ได้แก่
นักเรียน: ใช้ฝึกเขียนโปรแกรม สร้างเกม และทำโครงงาน
ครูและผู้สอน: ใช้ประกอบการจัดกิจกรรม Coding, STEM และวิทยาการคำนวณ
ผู้ปกครอง: ใช้ทำกิจกรรมร่วมกับลูกและส่งเสริมทักษะด้านเทคโนโลยี
มือใหม่ด้านอิเล็กทรอนิกส์: ใช้ทดลองวงจรและเรียนรู้การควบคุมอุปกรณ์
คนที่ชอบ DIY: ใช้สร้างอุปกรณ์อัจฉริยะและสิ่งประดิษฐ์ต่าง ๆ
สิ่งสำคัญคือไม่จำเป็นต้องเก่งคณิตศาสตร์หรือเขียนโปรแกรมมาก่อน เพราะเราสามารถเริ่มจากโปรเจกต์ง่าย ๆ แล้วค่อย ๆ เพิ่มความซับซ้อนขึ้นได้
ข้อดีของการเรียนรู้ด้วย microbit
สิ่งที่ผมมองว่าน่าสนใจของ microbit คือการทำให้การเขียนโปรแกรมไม่ใช่แค่การนั่งมองหน้าจอคอมพิวเตอร์
เราได้เห็นผลลัพธ์จากคำสั่งที่เขียนขึ้นจริง ๆ เช่น เมื่อกดปุ่ม ไฟก็สว่าง เมื่อเขย่าบอร์ด ตัวเลขก็เปลี่ยน หรือเมื่อเขียนโปรแกรมผิด เราก็สามารถกลับไปแก้ไขและทดลองใหม่ได้ทันที
กระบวนการเหล่านี้ช่วยส่งเสริมทักษะหลายด้าน ได้แก่
การคิดเชิงตรรกะ (Logical Thinking) รู้จักลำดับขั้นตอนและเงื่อนไข
การแก้ปัญหา (Problem Solving) ทดลอง หาสาเหตุ และปรับปรุงผลงาน
ความคิดสร้างสรรค์ (Creativity) เปลี่ยนไอเดียให้กลายเป็นชิ้นงานจริง
การเรียนรู้ STEM เชื่อมโยงความรู้ด้านวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี วิศวกรรม และคณิตศาสตร์
การทำงานร่วมกัน (Collaboration) ฝึกแบ่งหน้าที่และพัฒนาโครงงานร่วมกับผู้อื่น
นี่คือเสน่ห์ของการเรียนรู้แบบลงมือทำ เพราะผู้เรียนไม่ได้แค่รู้ว่าคำสั่งทำงานอย่างไร แต่ยังได้ทดลองสร้างสิ่งต่าง ๆ ด้วยตัวเองด้วย
คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับ microbit (FAQ)
Q: microbit คืออะไร?
A: microbit คือคอมพิวเตอร์ขนาดเล็กที่สามารถเขียนโปรแกรมเพื่อควบคุมการทำงานของไฟ LED ปุ่มกด เซนเซอร์ และอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ต่าง ๆ ได้ นิยมใช้สำหรับเรียนรู้ Coding และ STEM
Q: microbit ใช้ทำอะไรได้บ้าง?
A: สามารถใช้สร้างเกม เครื่องนับก้าว เครื่องวัดอุณหภูมิ เข็มทิศดิจิทัล ระบบแจ้งเตือน และหุ่นยนต์ รวมถึงโครงงานอิเล็กทรอนิกส์อื่น ๆ
Q: microbit เหมาะกับผู้เริ่มต้นหรือไม่?
A: เหมาะมาก เพราะสามารถเริ่มต้นเขียนโปรแกรมด้วยบล็อกคำสั่งผ่าน Microsoft MakeCode โดยไม่จำเป็นต้องมีพื้นฐานการเขียนโปรแกรมมาก่อน
Q: microbit ต้องเขียนโปรแกรมด้วยภาษาอะไร?
A: สามารถเขียนโปรแกรมด้วย MakeCode แบบ Block-based Coding, JavaScript และ Python ได้ รวมถึงสามารถใช้งานร่วมกับเครื่องมืออื่น ๆ เช่น Scratch
Q: ไม่มีบอร์ด microbit สามารถทดลองเขียนโปรแกรมได้ไหม?
A: ได้ เพราะ MakeCode มีหน้าจอจำลอง microbit ให้ทดลองเขียนและทดสอบโปรแกรมได้โดยไม่ต้องซื้อบอร์ดจริง
Q: microbit V1 กับ microbit V2 ต่างกันอย่างไร?
A: microbit V2 มีลำโพง ไมโครโฟน และโลโก้ด้านหน้าที่สามารถใช้เป็นปุ่มสัมผัสได้ ขณะที่ microbit V1 ไม่มีลำโพงและไมโครโฟนในตัว แต่ทั้งสองรุ่นยังสามารถใช้เรียนรู้และเขียนโปรแกรมพื้นฐานได้
สรุป: microbit จุดเริ่มต้นเล็ก ๆ ของการสร้างสรรค์เทคโนโลยี
ถ้าให้สรุปง่าย ๆ microbit ก็คืออุปกรณ์ที่ช่วยเปลี่ยนการเขียนโปรแกรมจากสิ่งที่ดูเข้าใจยาก ให้กลายเป็นเรื่องที่จับต้องและทดลองได้จริง
เราไม่จำเป็นต้องเริ่มต้นจากการสร้างหุ่นยนต์ที่ซับซ้อน หรือเขียนโปรแกรมเป็นร้อยบรรทัด แค่เริ่มจากการทำให้ไฟ LED แสดงรูปหัวใจ หรือสร้างเกมเล็ก ๆ สักเกม ก็ถือเป็นจุดเริ่มต้นที่ดีแล้ว
เพราะบางครั้งการเรียนรู้เทคโนโลยีอาจไม่ได้เริ่มจากการรู้ทุกอย่าง แต่เริ่มจากการได้ลองทำอะไรสักอย่างด้วยตัวเอง
ถ้าสนใจด้าน Coding, STEM หรืออยากลองสร้างสิ่งประดิษฐ์ด้วยตัวเอง microbit ก็เป็นหนึ่งในอุปกรณ์ที่น่าลองมาก ๆ
เริ่มต้นจากบอร์ดเล็ก ๆ หนึ่งตัว แล้วคุณอาจค้นพบไอเดียใหม่ ๆ ที่ต่อยอดไปได้ไกลกว่าที่คิด